Giá vàng đang gây chú ý khi tiếp tục duy trì ở vùng cao nhất trong khoảng 3 tháng, bất chấp lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ vẫn ở mức cao. Thông thường, lợi suất tăng sẽ tạo sức ép lên vàng bởi kim loại quý không mang lại thu nhập cố định như trái phiếu. Tuy nhiên, diễn biến hiện tại cho thấy các yếu tố tác động đến giá vàng đang có sự thay đổi đáng kể.
Một trong những động lực quan trọng của đợt tăng giá gần đây đến từ những lo ngại về tình hình tài khóa của Mỹ. Ngày 19/8, Bộ Tài chính Mỹ thông báo tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu Chính phủ kỳ hạn dài, lên ít nhất 4 tỷ USD mỗi đợt, dự kiến bắt đầu từ ngày 9/9. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài tăng mạnh, trong đó lợi suất kỳ hạn 30 năm từng chạm mức cao nhất kể từ năm 2007.
Thông tin trên đã nhanh chóng tác động đến thị trường tài chính. Lợi suất trái phiếu giảm sau thông báo, đồng thời đồng USD suy yếu, qua đó tạo thêm động lực cho giá vàng. Trong phiên công bố, vàng có thời điểm tăng hơn 4%, ghi nhận mức tăng trong một ngày mạnh nhất kể từ đầu tháng 2.
Nợ công Mỹ và đồng USD hỗ trợ giá vàng
Một yếu tố khác đang được thị trường quan tâm là quy mô nợ công của Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD. Khi áp lực tài khóa ngày càng lớn, nhà đầu tư có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến khả năng bền vững của tài chính Mỹ thay vì chỉ tập trung vào diễn biến của lãi suất.
Dollar Index cũng giảm xuống dưới 99 điểm, mức thấp nhất trong khoảng ba tháng. Đồng USD suy yếu thường tạo điều kiện thuận lợi cho vàng bởi kim loại quý được định giá chủ yếu bằng đồng bạc xanh. Khi USD giảm giá, vàng trở nên tương đối rẻ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác, từ đó hỗ trợ nhu cầu trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó, những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là căng thẳng liên quan đến Iran, tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn an toàn. Trong môi trường xuất hiện nhiều rủi ro về kinh tế, tài chính và địa chính trị, vàng thường được xem là công cụ giúp nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục và hạn chế tác động từ những cú sốc trên thị trường.
Lợi suất trái phiếu cao nhưng chưa đủ kéo vàng đi xuống
Điểm đáng chú ý nhất trong diễn biến hiện tại là lợi suất trái phiếu Mỹ vẫn ở mức cao. Lợi suất kỳ hạn 10 năm được ghi nhận quanh 4,7%, trong khi kỳ hạn 30 năm ở khoảng 5,25%. Đây vốn là những mức có thể gây áp lực đáng kể lên giá vàng vì chi phí cơ hội của việc nắm giữ kim loại quý tăng lên khi tài sản sinh lãi trở nên hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, thị trường vàng lần này đang phản ứng khác với thông lệ. Nhà đầu tư dường như quan tâm nhiều hơn đến rủi ro tài khóa, triển vọng của đồng USD và nhu cầu phòng thủ trước bất ổn. Điều này giúp vàng duy trì sức mạnh ngay cả khi môi trường lãi suất chưa thực sự thuận lợi.
Theo nhận định được dẫn lại từ Kitco News, Marc Chandler, Giám đốc điều hành Bannockburn Global Forex, cho rằng động lực phía sau đợt tăng giá hiện tại có liên quan đến nỗ lực của Bộ Tài chính Mỹ nhằm hạn chế đà tăng của lợi suất dài hạn. Về mặt kỹ thuật, vàng cũng đã vượt đường trung bình động 200 ngày lần đầu tiên trong khoảng hai tháng. Nếu giá có thể vượt thuyết phục vùng 4.600 USD/ounce, khu vực mục tiêu tiếp theo được đánh giá quanh 4.680 USD/ounce.
Tâm lý nhà đầu tư đang nghiêng về phía tăng
Không chỉ được hỗ trợ bởi các yếu tố kinh tế vĩ mô, giá vàng còn nhận được sự hậu thuẫn từ tâm lý thị trường. Khảo sát của Kitco News trong tuần từ ngày 17 đến 21/8 cho thấy 73% trong số 11 chuyên gia Phố Wall được khảo sát kỳ vọng giá vàng tiếp tục tăng trong tuần kế tiếp. 27% còn lại dự báo giá đi ngang và không có chuyên gia nào dự báo vàng giảm.
Triển vọng trung hạn cũng được một số tổ chức tài chính lớn đánh giá tích cực. Wells Fargo dự báo giá vàng có thể đạt khoảng 4.900-5.100 USD/ounce vào cuối năm 2026. Trong khi đó, Morgan Stanley cho rằng vàng đã sớm đạt mục tiêu 4.450 USD/ounce đặt ra cho quý IV và có khả năng vượt 5.000 USD/ounce trong năm 2027, dù thị trường vẫn có thể trải qua những giai đoạn biến động mạnh.
Nhu cầu vàng từ các ngân hàng trung ương cũng là yếu tố quan trọng đối với triển vọng dài hạn. Trong năm 2025, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã bổ sung 863 tấn vàng vào dự trữ chính thức. Hoạt động mua vàng của khu vực này tiếp tục được xem là một trong những trụ cột hỗ trợ thị trường.
Những yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới
Dù triển vọng vẫn tích cực, giá vàng có thể chịu áp lực điều chỉnh nếu các dữ liệu kinh tế Mỹ cho thấy lạm phát cao hơn dự kiến hoặc Fed phát đi tín hiệu thắt chặt chính sách tiền tệ. Trong tuần tới, thị trường đặc biệt chú ý đến chỉ số giá PCE lõi tháng 7 và bài phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại Hội nghị Jackson Hole.
Nếu PCE cao hơn dự báo hoặc Fed thể hiện quan điểm cứng rắn, kỳ vọng về khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ có thể giảm xuống. Khi đó, lợi suất trái phiếu và đồng USD có khả năng tăng trở lại, tạo sức ép lên giá vàng. Ngược lại, nếu dữ liệu lạm phát hạ nhiệt và triển vọng chính sách tiền tệ trở nên mềm mỏng hơn, vàng có thể tiếp tục được hưởng lợi.
Nhìn chung, việc giá vàng giữ vùng cao nhất 3 tháng trong bối cảnh lợi suất Mỹ vẫn neo cao cho thấy thị trường đang chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố. Bên cạnh lãi suất, nhà đầu tư còn quan tâm đến sức khỏe tài khóa của Mỹ, diễn biến đồng USD, bất ổn địa chính trị và nhu cầu trú ẩn an toàn.
Trong ngắn hạn, vàng vẫn có thể biến động mạnh trước các dữ liệu kinh tế và tín hiệu từ Fed. Tuy nhiên, nếu những lo ngại về nợ công, tài khóa và rủi ro địa chính trị tiếp tục kéo dài, các yếu tố này có thể duy trì vai trò hỗ trợ đối với giá vàng trong trung và dài hạn.
