Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy thứ hạng giữa các ngân hàng có sự khác biệt đáng kể nếu loại trừ ảnh hưởng của chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Trong khi Vietcombank tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu về lợi nhuận trước thuế, VietinBank lại đứng đầu về lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng.
Theo số liệu tổng hợp từ 28 ngân hàng, gồm Agribank và 27 ngân hàng đang niêm yết trên thị trường chứng khoán, tổng lợi nhuận thuần trước dự phòng trong nửa đầu năm 2026 đạt 322.382 tỷ đồng, tăng 51.853 tỷ đồng, tương đương 19% so với cùng kỳ năm 2025.
Chỉ tiêu này phản ánh tương đối rõ khả năng tạo ra lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngân hàng trước khi tính đến khoản chi phí dành cho việc dự phòng các rủi ro tín dụng.
VietinBank dẫn đầu về lợi nhuận thuần trước dự phòng
VietinBank là ngân hàng đứng đầu về lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng trong 6 tháng đầu năm 2026, đạt 38.869 tỷ đồng. Con số này tăng 8.865 tỷ đồng, tương đương 30% so với cùng kỳ năm trước.
Khoảng cách giữa VietinBank và ngân hàng đứng thứ hai vào khoảng 4.400 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy khả năng tạo lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của VietinBank đang ở mức nổi bật trong toàn hệ thống.
Đáng chú ý, VPBank đang tăng tốc mạnh mẽ và đứng thứ hai với 34.460 tỷ đồng lợi nhuận thuần trước dự phòng. So với cùng kỳ năm 2025, lợi nhuận thuần của ngân hàng tăng thêm 10.637 tỷ đồng. Đây cũng là mức tăng tuyệt đối lớn nhất trong nhóm 28 ngân hàng được thống kê.
Agribank đứng ở vị trí thứ ba với 34.410 tỷ đồng, chỉ thấp hơn VPBank khoảng 50 tỷ đồng. Khoảng cách rất nhỏ này cho thấy cuộc cạnh tranh giữa hai ngân hàng đang khá sát sao khi xét riêng khả năng tạo lợi nhuận trước chi phí dự phòng.
Trước đó, trong nửa đầu năm 2025, Agribank từng dẫn đầu toàn ngành về lãi thuần từ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, sang năm 2026, VietinBank đã vươn lên vị trí số một, trong khi VPBank cũng có bước tiến đáng kể.
Vietcombank đứng thứ tư dù dẫn đầu lợi nhuận trước thuế
Một điểm đáng chú ý trong bảng xếp hạng là sự khác biệt giữa lợi nhuận thuần trước dự phòng và lợi nhuận trước thuế.
Vietcombank, ngân hàng đang dẫn đầu về lợi nhuận trước thuế, chỉ đứng thứ tư nếu xét lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng, với 32.218 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, chỉ tiêu này vẫn tăng 37% so với cùng kỳ, cao hơn tốc độ tăng của VietinBank, Agribank và BIDV.
BIDV đứng ngay sau Vietcombank với 30.223 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ.
Như vậy, 5 ngân hàng gồm VietinBank, VPBank, Agribank, Vietcombank và BIDV đều ghi nhận hơn 30.000 tỷ đồng lợi nhuận thuần trước dự phòng trong nửa đầu năm. Tổng lợi nhuận của nhóm này đạt khoảng 170.180 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng lợi nhuận thuần của 28 ngân hàng được thống kê.
Kết quả trên cho thấy nhóm ngân hàng quy mô lớn tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong việc tạo ra lợi nhuận cho toàn ngành.
MB, Techcombank và nhóm ngân hàng phía sau
Sau nhóm 5 ngân hàng dẫn đầu, MB ghi nhận 27.890 tỷ đồng lợi nhuận thuần trước dự phòng, tăng 18% so với cùng kỳ. Techcombank đạt 20.127 tỷ đồng, tăng 17%.
Một số ngân hàng khác cũng ghi nhận quy mô lợi nhuận đáng kể. HDBank đạt 17.030 tỷ đồng, SHB đạt 14.449 tỷ đồng và ACB đạt 12.481 tỷ đồng.
Trong khi đó, Sacombank ghi nhận 11.255 tỷ đồng lợi nhuận thuần trước dự phòng. Mặc dù quy mô thấp hơn nhóm dẫn đầu, ngân hàng này có tốc độ tăng trưởng đáng chú ý, lên tới 33% so với cùng kỳ năm 2025.
Những diễn biến này cho thấy lợi nhuận ngân hàng không chỉ phụ thuộc vào quy mô tài sản hay dư nợ tín dụng mà còn chịu ảnh hưởng bởi khả năng kiểm soát chi phí, tăng trưởng thu nhập và chất lượng tài sản.
Lợi nhuận trước dự phòng phản ánh điều gì?
Lợi nhuận thuần trước dự phòng là một chỉ tiêu quan trọng khi phân tích kết quả kinh doanh của ngân hàng. Có thể hiểu đơn giản, đây là phần lợi nhuận được tạo ra từ hoạt động kinh doanh trước khi ngân hàng ghi nhận chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.
Sau khi tạo ra khoản lợi nhuận này, ngân hàng phải trích lập dự phòng đối với những khoản tín dụng có khả năng phát sinh rủi ro. Nếu chi phí dự phòng tăng cao, lợi nhuận cuối cùng của ngân hàng có thể bị thu hẹp đáng kể.
Vì vậy, ngân hàng đứng đầu về lợi nhuận thuần trước dự phòng chưa chắc là ngân hàng có lợi nhuận trước thuế cao nhất. Trường hợp VietinBank là một ví dụ rõ ràng. Ngân hàng dẫn đầu về lợi nhuận thuần trước dự phòng nhưng lợi nhuận trước thuế vẫn thấp hơn Vietcombank do tác động của chi phí dự phòng.
Điều này cũng cho thấy khi đánh giá sức khỏe và hiệu quả kinh doanh của một ngân hàng, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào một chỉ tiêu duy nhất. Việc kết hợp lợi nhuận trước thuế, lợi nhuận thuần, chi phí dự phòng và chất lượng tín dụng sẽ giúp có cái nhìn đầy đủ hơn về khả năng tạo lợi nhuận thực tế.
Bức tranh lợi nhuận ngân hàng nửa đầu năm 2026
Kết quả 6 tháng đầu năm 2026 đang cho thấy sự cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa các ngân hàng lớn. VietinBank hiện dẫn đầu về lợi nhuận thuần trước dự phòng, trong khi VPBank nổi bật với mức tăng tuyệt đối mạnh nhất. Agribank bám sát VPBank, còn Vietcombank tiếp tục thể hiện vị thế dẫn đầu khi xét theo lợi nhuận trước thuế.
Ở nhóm phía sau, MB và nhiều ngân hàng thương mại cổ phần lớn vẫn duy trì mức tăng trưởng tích cực. Một số ngân hàng quy mô nhỏ hơn như BVBank, ABBank và NCB cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao, trong khi SeABank và Saigonbank chịu áp lực khi lợi nhuận suy giảm.
Nhìn tổng thể, kết quả kinh doanh nửa đầu năm cho thấy lợi nhuận ngành ngân hàng đang tăng trưởng nhưng có sự phân hóa rõ rệt. Trong thời gian tới, khả năng kiểm soát nợ xấu, chi phí dự phòng, tăng trưởng tín dụng và mở rộng nguồn thu ngoài lãi sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng quyết định thứ hạng lợi nhuận của các ngân hàng.
